Istotą controlling -u jest wyznaczanie aktualnych oraz istotnych dla przedsiębiorstwa strategii rozwoju przez wykrywanie, analizowanie oraz wykrywanie wewnętrznych zagrożeń w organizacji.
Kluczowymi funkcjami controllingu precyzyjne wyznaczanie celów jakie ma osiągnąć organizacja, zbieranie analizowanie oraz przetwarzanie kluczowych danych pomocnych przy podejmowaniu decyzji, kontrola oraz analiza osiąganych wyników w przedsiębiorstwie
Controlling w swojej istocie zajmuje się zbieraniem, przetwarzaniem oraz gromadzeniem kluczowych dla organizacji danych które wpływają na jej bezpieczeństwie oraz wynik finansowy. Controlling jest bardzo ważny w dużych organizacjach przy pomocy profesjonalnych systemów erp jako wyznacznik operacyjny i mówi co zrobić oraz jak zrobić.
Controlling oprócz funkcji sprawdzania przeprowadzania analiz opartych o różne modele gromadzenia bardzo ważnych informacji oraz ich przetwarzania głównie informuje co zrobić oraz jak zarządzać organizacją aby wypracować maksymalny efekt w organizacji oraz zminimalizowanie zbędnych kosztów.
Wyrżniemy dwa rodzaje rodzaje działań controllingu - controlling strategiczny oraz controlling operacyjny. Prawidłowe działanie controllingu zaczyna się od controllingu strategicznego a w drugiej fazie controllingu operacyjnego